De betrokkenheid van mr. Joris Demmink bij Suriname en Hans Valk

De betrokkenheid van mr. Joris Demmink bij Suriname en Hans Valk

Wat heeft Joris Demmink met Suriname te maken? Alles. Want mr. Joris Demmink was de ambtenaar die zich over het dossier ‘Suriname’ boog, begin jaren 80, als Suriname coordinator op het Ministerie van Defensie.

Inderdaad, het was Joris Demmink die in zijn functie op het ministerie van Defensie waarschijnlijk mede-verantwoordelijk is geweest voor het feit dat de kolonel Hans Valk zijn goddelijke gang kon gaan en zich in Suriname als een zonnekoning kon laven aan een stel wanhopige, onwetende en domme onderofficieren en burgers die allen bovendien last hadden van Blanque-amiento, de verering van Blanken als superieure wezens. 

Hans Valk maakte van zijn hart geen moordkuil, vooral in zijn eigen veilige Nederlandse ex-pat kring vertelde hij graag en veel ‘hoe dom die Surinamers wel waren, en hoe achterlijk’.

Tijdens de apartheidsperiode reisde de kolonel rustig naar Zuid-Afrika om onder zijn eigen mensen te zijn. Meneer Valk  was een ijdeltuit en ging prat op het feit dat veel van de jongens hem vertrouwde, ze zaten bij hem op het balkon, en hij voorzag ze van advies. Dat dit advies feitelijk de gezagsverhoudingen binnen het nationale leger ernstig ondermijnde, dat was in de ogen van de heer Valk, zelf militair niet relevant.

In eerste instantie had de ambassadeleiding weinig problemen met de militaire attache, de ambassadeur de heer Leopold had weinig problemen met het feit dat meneer Valk nooit serieus op zaken in ging, en de zaken maar altijd ‘weglulde’.  Dit veranderde toen Buitenlandse zaken Max, Jonkheer Vegelin van Claerbergen detacheerde in Suriname. Mr Vegelin van Claerbergen was niet gediend was van de ebenbuertigheid van de militaire attache die bovendien zijn plichten verzaakte. In de documenten staat te lezen dat meneer Valk nimmer een antwoord gaf, maar deze altijd pareerde met een anecdote over een of andere leipe Surinamer.De ambassadeur vroeg tevergeefs om overplaatsing van de kolonel.

Nu blijkt, dat het mogelijk Joris Demmink was die geen gehoor gaf op de vraag van de ambassade op te treden, en de militaire attache die als ambtenaar bij het ministerie van Defensie werkte, terug te roepen. Het ministerie van Buitenlandse Zaken kon simpelweg niets uitrichten, want meneer Valk viel niet onder hun competentie. Het was deze troebele  hybride situatie, waardoor Hans Valk zijn gang kon gaan.

Het rapport over de vermeende rol van Hans Valk in binnenlandse aangelegenheden van een soevereine staat is thans geheim. In 2004 kreeg ik inzage. Een aantal stukken nam ik mee voor verder onderzoek. Omdat er teveel vraagtekens bleven bestaan na het lezen van de stukken, nam ik contact op met bovengenoemde personen.

Ook Hans van Mierlo en Ferdinand van Dam heb ik over deze kwestie gesproken, alsmede diverse officieren uit het Surinaamse leger. De blinde vlekken bleven bestaan, omdat het niet duidelijk was wie de persoon was die Hans Valk de hand boven het hoofd bleef houden, ook toen bekend werd dat hij als ‘adviseur’ in Suriname aanbleef nadat de coup gepleegd was, en meehielp van een drive-by shooting een heuse staatsgreep te maken.

Maar, er is nog meer. Een bron vertelde dat zijn status als vluchteling in een kamer op het ministerie van Justitie is bedisseld. Dat het een hoge Nederlandse ambtenaar op het inmisterie van Justitie was, die in ruil voor stilzwijgen, de Nederlandse nationaliteit verschafte. De bron heeft de deal geaccepteerd omdat er rekening moest worden gehouden met naaste familie, en ouders in Suriname. Er zijn twee bronnen die soortgelijke verhalen vertellen over de IND, de manier waarop deze steeds weer de valse ambtsberichten van het Surinaamse consulaat overnamen en dissidenten in Nederland zo het leven zuur maakte.

Het artikel in de Volkskrant  stelt dat Demmink vanaf 1982 op Justitie werkt en feitelijk machtiger was dan de minister vanwege zijn feitenkennis en zijn statuur als ambtenaar.

Hoe neutraal was Demmink feitelijk en hoe competent? Het onderzoeksrapport over de rol van Nederland in de staatsgreep van 25 februari 1980 had nooit in een bureaula mogen verdwijnen. Joris Demmink heeft het artikel gelezen en heeft zelfs een aantal aperte onjuistheden aangepast. Hij moet volgens de beschrijving in de Volkskrant op de hoogte zijn geweest wat er in Suriname gebeurde, dat er problemen waren en dat Hans Valk zijn boekje ver te buiten ging.

Hij moet ook geweten als top-ambtenaar bij het Ministerie van Justitie dat er vanuit het Surinaamse Consulaat lieden van de Surinaamse Binnenlandse VeiligheidsDienst waren die in Nederlandse organisaties infiltreerden. Hij moet ook geweten hebben dat er Surinaamse dissidenten en tegenstanders van het regime, die in Nederland een veilige haven probeerden te vinden werden bedreigd en lastig gevallen.

‘Maar je moet geen ruzie met hem krijgen. Hij is heel machtig. Echt machtig. Ik heb altijd gezegd: als je hem ergens van beschuldigt, moet je met sterk bewijs komen. Hij is gewiekst. Hij kent het spel als geen ander, je moest geen ruzie met hem krijgen.’ (citaat van Hilbrand Nawijn: bron VK, 04/03/14)

Joris Demmink, een kleurloze ambtenaar met veel macht en veel aanzien, een man die thans dankzij zijn vermeende voorliefde voor knaapjes in de spotlight kwam, maar nog steeds recht overeind  op zijn sokkel staat, dankzij de huidige Nederlandse regering.

Joris Demmink heeft geluk want bewijzen dat verkrachtingen van minderjarigen ergens heel lang geleden hebben plaatsgevonden is niet eenvoudig.

Voor de casus Suriname zie ik echter een aantal lichtpuntjes. Door het verhaal in de Volkskrant is de geloofwaardigheid van mijn bronnen sterker geworden, en is er ook een aantal andere zaken duidelijker geworden..mogelijk bieden ze aanknopingspunten voor verder onderzoek naar de rol van Nederland bij de tot standkoming van de militaire dictatuur in Suriname in de jaren 80 en opkomst van Desi Bouterse als populistisch leider vandaag.

© Natascha Adama

No comments yet.

Leave a Reply